تبليغاتX
Zamenhofسازنده زبان بین المللی اسپرانتو

Zamenhofسازنده زبان بین المللی اسپرانتو

آسان ترین زبان دنیا زبان بین المللی اسپرانتو

ضماير) شخصي(

ضمير كلمه‌اي است كه يا جانشين اسم است.ضماير شخصي فاعلي عبارت است از:

 

مفرد

جمع

من         mi

ما           ni

تو          vi يا ci

شما         vi        

او (مذكر)  li

           

ايشان، آن‌ها، آنانili

او (مؤنث) ŝi         

آن          ĝi

           

همان‌طور كه مشاهده مي‌شود، vi هم جمع است و هم مفرد. هم‌چنين سوم شخص مفرد (او، آن) مي‌تواند مذكر باشد (li)، مي‌تواند مؤنث باشد (ŝi)، و يا مي‌تواند مربوط به اشياء و حيوانات گردد(ĝi). در هر‌صورت، حالت جمع همه‌ي آن‌ها با ili بيان مي‌شود (آن‌ها، ايشان، آنان).

ضمير دوم شخص، در حالت صميمي و خودماني ci است، كه كاربرد آن در اسپرانتو بسيار كم است و تنها در ترجمه‌ي اشعار ديگر زبان‌ها به زبان اسپرانتو مورد استفاده قرار گرفته است.

―in- 

براي ساختن اسامي مؤنث به‌كار مي رود، و با هر اسم مذكر، اعم از انسان، گیاه يا حيوان بيايد، مؤنث يا ماده‌ي آن را مي‌سازد، مانند:

مادرpatrino

پدرpatro

خواهرfratino

برادرfrato

kiu 

1- ضمير پرسشي است كه براي اشخاص استفاده مي‌شود و معني آن: "چه‌كسي"، "كدام فرد"، "كه (كي)"، و "كدام نفر" است، مانند:

Kiu venis?

چه‌كسي آمد؟

 

2- ضمير موصولي است كه براي اشخاص استفاده مي‌شود و به‌معني: "كه او‏"، آن (كسي) كه‏"، "كه‌آن‌شخص" و "كسي‌كه"، مانند:

Kiu dormas longe, vivas mal.longe.

کسی‌که طولانی می‌خوابد، عمر کوتاهی می‌کند.

 

3- صفت پرسشي است كه براي اشخاص، اشياء، حيوانات، موضوعات و ايده‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و به‌معني: "كدام"، "كدام يك" و "چه"، مانند:

Kiu urbo estas bela?

كدام شهر  زيباست؟

 

4- صفت موصولي است كه براي اشخاص، اشياء، حيوانات و موضوعات و ايده‌ها مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد و به‌معني: "كه او–"، "كه آن –"، "آن – كه"، "كه‌كدام –" و "كه"، مانند:

Urbo, kiu estas en Azio, estas bela.

شهري‌كه (آن) در آسياست، زيباست.

 

Kia

 1- صفت پرسشي است به‌معني:"چگونه"، "داراي كدام كيفيت" و "از كدام ‌گونه"، مانند:

Kia li estas? Mal.juna, aŭ juna?

او چگونه است؟ پير يا جوان؟

 

براي بيان تعجب و شگفتي نيز، مي‌توان از اين هم‌بسته استفاده كرد، مثل:

Kia bela urbo!

چه‌شهر زيبايي!

Kia forta li estas!

عجب شخص قوي است او!

 

2- صفت موصولي است، و به‌معني "كه‌آن‌گونه"، "(آن گونه) كه" و "كه‌چگونه" است، مانند:

Vi vidis, kia estas Azio.

شما مي‌دانيد كه آَسيا چگونه است.

 

به‌عنوان جزءكلمه، مثل:

kia.maniere

به‌ چه (گونه) طريقي، به‌ چه‌روشي

sed 

رابط پيوند‌زا است به‌معني: "اما"، "ولي"، "ليكن" و "بلكه"، مانند:

Mi invitis lin, sed li ne venis.

من او را دعوت كردم، اما  او نيامد.

 

ĉirkaŭ 

حرف‌اضافه به‌معناي:

1. در مورد مكان: "در‌اطرافِ"، "پيرامونِ"، "در حول و حوشِ"، " دُور و برِ"، "دورادورِ" مثال:

زمين به دور خورشيد مي‌گردد.

La tero rond.iras ĉirkaŭ la suno.

 

2. در مورد زمان: "حدودِ"، "در نزديكيِ"، مثال:

نزديكي‌هاي عصر، حدود عصر

ĉirkaŭ la vespero

 

3. در مورد كميت‌ها: "حدودِ"، "تقريباً"، "كمابيش به مقدارِ"، "حدود رقمِ"، مثال:

پس از حدود دو هفته

Post ĉirkaŭ du semajnoj

 

به‌عنوان جزء‌كلمه، مثال:

در اين اطراف، در اين حدود، در اين نزديكي‌ها

ĉi.ĉirkaŭe

احاطه كردن، محاصره كردن، دوره كردن

ĉirkaŭi

ĉu 

قيد حالت و به‌معني "آيا" است. براي ساختن جملات سؤالي، كه جواب‌شان بله يا نه است، كافي است که اين قيد را در آغاز جمله آورد، همانند:

Ĉu vi estas forta?

آيا شما قوي هستيد؟

همان‌طور كه مي‌دانيم، در بعضي از موارد، سؤال تنها جنبه‌ي ظاهري دارد، و جواب آن‌را خود شخص سؤال كننده، همراه با طرح سؤال خود، تلويحاً بيان مي‌كند، در اين صورت، اگر جواب مورد نظر وي منفي باشد، در جمله‌ي سؤالي نبايد كلمه‌ي منفي‌اي قرار داد، مانند:

Ĉu vere?

واقعاً؟ (مسلم است كه اين‌طور نيست)

و چنان‌چه جواب مورد نظر وي مثبت باشد، بايد كلمه‌اي منفي را نيز همراه جمله‌ي سؤالي آورد، مثل:

Ĉu ne vere?

آيا واقعاً اين‌طور نيست؟ آيا واقعاً نه؟ (مسلم است كه بله)

Ĉu ne?

آيا نه؟ مگر اين‌طور نيست؟ (بله، البته كه همين‌طور است)

 

jes 

قيد (صوت مانند) حالت است، كه بيان‌گر صحت داشتن كل جمله‌ي سؤالي گفته شده است، به‌معني ‏"بلي"، "آري"، "بله" و "چرا"، مثل:

Ĉu la ĉielo estas blua? Jes.

آيا آسمان آبي است؟ بله.

 

چنان‌چه بخواهيم به سؤالي منفي، جواب مثبت بدهيم، مي‌توانيم از‌ sed jes استفاده کنیم، مثل:

Ĉu vi ne manĝis? Sed jes

آيا شما غذا نخورده‌ايد؟ اما (برخلاف تصور شما) آري (غذا خورده‌ام). (ولي چرا.)

 

به‌عنوان جزء‌كلمه، مثل:

jesa respondo

جواب مثبت (بله آميز)، پاسخ آري

jese respondi

به‌طور مثبت جواب دادن، جواب مثبت دادن، بله گفتن

jesi

بله گفتن

jes.igi

تأييد كردن

kap.jesi

با‌ (اشاره) سر بله گفتن (قبول كردن)

 

ne 

 قيد حالت است و به‌معني "نه"، "خير"، "نه خير" و "غيرِ" است. (و نيز، همان‌طور كه در قسمت 2-4-الف ديديم براي منفي ساختن افعال یا جملات مورد استفاده قرار مي‌گيرد) مانند:

Ĉu vi konas min? – Ne, mi ne konas vin.

 آيا شما مرا مي‌شناسيد؟ نه، من شما را نمي‌شناسم.

همان‌طور كه مشاهده مي‌شود، اين قيد نيز، هميشه قبل از كلمه‌اي مي‌آيد، كه مي‌خواهيم روي آن تأثير بگذارد. به‌عنوان مثال، به تفاوت فاحش جمله‌ها و عبارات زير توجه کنید:

ne tute

نه کاملا (بلکه تا حدودی)

tute ne

(کاملا نه) اصلا نه (به هیچ عنوان)

به‌عنوان واژه‌بخش، مثل:

nea

منفي

 

nea respondo

جواب منفي

ne.bela

نا‌زيبا

 

nei (= ne.igi)

انكار كردن، نفي كردن

به تفاوت چشم‌گير بين ne―- (زماني‌كه به‌عنوان پيشوند به‌كار مي‌رود) وmal―- بايد توجه داشت، به‌عنوان مثال:

ne.utila libro

كتاب غير‌مفيد (بدون فايده)

 

mal.utila libro

كتاب مضر (زيان‌مند)

 

tre 

قيد حالت است و به‌معني: "خيلي" و "در درجه‌اي بالا"، مثل:

tre multe

خيلي زياد

 

tre ofte

خيلي از اوقات، اغلب اوقات

tre tre mal.granda

خيلي خيلي كوچك

 

Mi tre dankas.

(من) خيلي متشكرم.

 

به تفاوت بين ne tre (نفي جزئي) و tre ne (نفي قطعي و مؤكد) توجه داشته باشيد. به‌عنوان مثال:

ne tre agrabla nov.aĵo

خبري نه خيلي خوشايند (نه چندان خوب)

Ŝi tre ne deziris veni.

او اصلاً(خيلي) نمي‌خواست بيايد.

 

به‌عنوان جزء‌كلمه، مثل:

trea

خيلي (صفت)، در حد نهايي، زياد

trea peno

زحمت زياد

treo

زيادي، تراكم، انبوهي

+ نوشته شده در  شنبه 7 بهمن1385ساعت 13:34 توسط  Elham  | 

Tio estas banano!­

Tio estas frukto. La nomo de la frukto estas ba­nano. La koloro de la banano estas flava. Ankaŭ alia frukto estas flava: la citrono.

 

- Kio estas tio? - Tio estas tomato.

- Ĉu tio estas ruĝa, tomato? - Ne, tio estas ver­da tomato. Verda tomato ne estas matura. La ruĝa tomato estas matura. La verda tomato ankoraŭ  ne estas matura.

- Kio estas tio? - Tio estas verda citrono.

- Ĉu  ĝi  estas matura? - Ne, ĝi  ankoraŭ  ne estas matura.

- Kia estas la koloro de la matura citrono? - Ĝi  estas flava.

- Ĉu  tio estas frukto? - Jes, ĝi  estas banano.

- Ĉu  ĝi  estas jam matura? - Jes, ĝi estas jam ma­tura; ĝi  estas flava.

- Ĉu  la ruĝa tomato estas jam matura? -Jes, ĝi  estas jam matura. Multaj verdaj fruktoj ankoraŭ ne estas maturaj.

- Ĉu  Lisa estas jam granda knabino?- Ne, ankoraŭ  ne!

- Ĉu  Karlo estas ankoraŭ  malgranda knabo? - Ne, li estas jam granda kaj forta knabo.

 

Karlo estas la frato de Vera. Karlo estas ankaŭ la frato de Lisa. Ŝi estas la fratino de Karlo. Ŝi estas ankaŭ la fratino de Vera. Ankaŭ Vera estas la frati­no de Karlo.

S-ro Hansen estas la patro de Karlo. Li estas an­kaŭ la patro de Vera kaj Lisa. S-ino Hansen estas la patrino de Vera kaj Lisa kaj Karlo.

 

- Kiu estas la frato de Vera? - Karlo estas la frato de Vera.

- Ĉu  Lisa estas la frato de Vera? - Ne, ŝi ne estas la frato de Vera, sed la fratino de Vera.

- Kiuj estas la fratinoj de Karlo? - Vera kaj Lisa estas la fratinoj de Karlo.

- Kiu estas la patro de Karlo? - La patro de Karlo estas s-ro Hansen.

- Ĉu  li estas ankaŭ la patro de Lisa? - Jes, li estas ankaŭ la patro de Lisa, kaj ankaŭ de Vera.

- Kiu estas la patrino de Vera kaj Lisa? - S-ino Hansen estas la patrino de Vera kaj Lisa.

- Ĉu  si estas ankaŭ la patrino de Karlo? - Jes, si estas ankaŭ la patrino de Karlo.

 

Karlo estas la filo de s-ro Hansen. Vera estas la filino de s-ro Hansen. Ankaŭ Lisa estas la filino de s-ro kaj s-ino Hansen. S-ro Hansen kaj s-ino Han­son la patro kaj la patrino de Karlo estas la gepatroj de Karlo. Filo kaj filino estas gefiloj. Ankaŭ filoj kaj filinoj estas gefiloj. Frato(j) kaj fratino(j) estas ge­fratoj.

 

- Kiu estas la filo de s-ro Hansen? - Karlo estas la fiio de s-ro Hansen.

- Ĉu  li estas ankaŭ la filo de s-ino Hansen?

- Jes. Li estas la filo de ambaŭ.

- Ĉu  ambaŭ knabinoj estas filinoj de s-ro Han­sen? - Jes, sed ili estas filinoj ankaŭ de s-ino Han­sen. Ili estas filinoj de ambaŭ.

-Kiuj estas la fratinoj de Karlol? - Vera kaj Lisa estas la fratinoj de Karlo. Ambaŭ fratinoj estas belaj knabinoj.

- Kiuj estas la gepatroj de Karlo? - Ges-roj Han­sen estas la gepatroj de Karlo.

- Kiuj estas la gefiloj de ges-roj Hansen? - Karlo, Vera kaj Lisa estas gefiloj de ges-roj Hansen.

 

Karlo, Vera kaj Lisa estas geknaboj. Ges-roj Han­sen kaj la tri (3) infanoj estas la familio Hansen. En la familio estas tri infanoj: 1(unu) knabo kaj 2 (du) knabinoj.

 

- Kio estas la nomo de la infanoj? - La nomo de la infanoj estas Karlo, Vera kaj Lisa.

- Kio estas la nomo de la bestoj? - La nomo de la bestoj estas Pluto kaj Mind. Mimi estas la kato de Vera, kaj Pluto estas la hundo de Karlo.

- Kies kato estas Mimi? - Ĝi  estas la kato de Vera.

- Kies hundo estas Pluto? - Ĝi  estas la hundo de Karlo.

- Kies infano estas Lisa? - Ŝi estas la infano de ges-roj Hansen.

- Kies patro estas s-ro Hansen? - Li estas la patro de Karlo, Vera kaj Lisa.

 

*

 

Pluto estas la hundo de Karlo. Ankaŭ Vera havas beston. Ĝi havas nomon. La nomo de la besto estas Mimi. Lisa ne havas hundon. Ŝi ankaŭ ne havas ka­ton. Ŝi havas pupon. Ĝi havas la nomon Nini. Pluto havas blankan koloron, kaj Mimi havas nigran ko­loron, Indianoj havas ruĝan koloron, kaj negroj havas nigran (brunan) koloron.

 

- Ĉu  Karlo havas ankaŭ katon? - Ne, li ne ha­vas katon. Li havas nur hundon.

- Ĉu  Vera havas hundon kaj katon? -- Ne, ŝi havas nur katon, nigran kaj belan katon, kies nomo estas Mimi.

- Ĉu  ŝi havas multajn fratojn? - Ne, ŝi havas nur unu fraton.

- Ĉu  li havas nur unu fratinon? - Ne, li havas du fratinojn, kies nomoj estas Lisa kaj Vera.

- Kiu havas la nomon Eva Hansen? - La pa­trino de Vera, Karlo kaj Lisa havas la nomon Eva Hansen, kaj la patro havas la nomon Adam Hansen.

- Kio havas ruĝan koloron? - Matura tomato havas ruĝan koloron. Se ĝi  ankoraŭ  ne estas matura, ĝi  havas verdan koloron.

- Kia estas la koloro de banano, se ĝi  estas jam matura? - Ĝi  estas flava, se ĝi  estas jam matura. Se ĝi  ankoraŭ  ne estas matura, ĝi  estas verda.

- Ĉu  Lisa estas jam granda knabino? - Ne, ŝi ankoraŭ  ne estas granda. Vera kaj Karlo estas jam grandaj.

- Kio havas blankan koloron? - La papero de la gazeto havas blankan koloron; ankaŭ la papero de la cigaredo.

- Kio havas brunan koloron? - Ĉokolado havas brunan koloron; ankaŭ cigaroj, se ili ne estas fortaj.

- Ĉu  indianoj havas nigran koloron? - Ne, ili ne havas nigran, sed ruĝan koloron.

- Kies koloro estas nigra? - La koloro de Mimi estas nigra.

- Kio havas la nomon Nini? - La pupo de Lisa havas la nomon Nini.

 

Ekzerco

 

A)

1.       Mimi estas _______.

2.       La nomo de _______ kato estas Mimi.

3.       Kio estas _______ nomo de ______ hundo?

4.       La nomo de la _______ estas Pluto.

5.       Karlo estas la _______ de Vera.

6.       Vera estas la ______ de Karlo.

7.       S-ino Hansen estas la _______ de la infanoj.

8.       Lisa estas la _______ de ges-roj Hansen.

9.       Kia estas _______ koloro de Mimi?

10.   La koloro de Mimi estas _______.

 

B)

1.       Kio estas gepatroj?  Patro kaj patrino.

2.       Kio estas geknaboj?  _____________.

3.       Kio estas gefiloj? _____________.

4.       Kio estas gefratoj? _____________.

5.       Kio estas gesinjoroj? _____________.

 

C) Kiu, kio, kies.

1.       ______ estas la patro de Karlo? Adam Hansen estas la patro de Karlo.

2.       ______ estas la frato de Vera? Karlo estas la frato de Vera.

3.       ______ estas la fratino de Vera? Lisa estas la fratino de Vera.

4.       ______ estas la filinoj de s-ro Hansen? Vera kaj Lisa estas la filinoj de s-ro Hansen.

5.       ______ estas la nomo de la kato? La nomo de la kato estas Mimi.

6.       ______ estas la nomo de la flava frukto? Banano estas la nomo de la flava frukto.

7.       ______ estas la nomo de la ruĝa frukto? Tomato estas la nomo de la ruĝa frukto.

8.       ______ filo estas Karlo? Li  estas la filo de ges-roj Hansen.

9.       ______ fratino estas Vera? Ŝi estas la fra­tino de Lisa.

10.   ______ hundo estas Pluto? Ĝi estas la hun­do de Karlo.

 

Ĉ) -n.

1.       Karlo havas beston.

2.       Ĉu  li havas kat__ ?

3.       Ne, li ne havas kat__ sed hundo.

4.       Ĉu ĝi havas nom__ ?

5.       Jes, ĝi havas la nom__ Pluto.

 

D)

1.       Ĉu  Vera havas fratinon?

2.       Kio estas la nomo de la fratino?

3.       Kio estas la nomo de la frato?

4.       Ĉu  li havas gepatrojn?

5.       Ĉu  li havas beston?

6.       Kies kato estas Mimi?

7.       Kies filinoj estas Vera kaj Lisa?

8.       Kia estas la koloro de la forta kafo?

9.       Kia estas la koloro de Pluto?

10.   Kia estas la koloro de la elefanto?

11.   Kiuj havas ruĝan koloron?

12.   Kiuj havas nigran (brunan) koloron?

13.   Kia estas la koloro de citrono, se ĝi jam estas matura?

14.   Kia estas la koloro de citrono, se ĝi ankoraŭ ne estas matura?

 

 

 

Novaj Vortoj

ambaŭ هر دو

ankoraŭهنوز

filino (فرزند) دختر

filo        (فرزند) پسر

fratino   خواهر

frato     برادر

gefiloj   (فرزندان) پسر ودختر

gefratoj             برادران و خواهران

geknaboj          پسر(ان) ودختر(ان)

gepatroj             پدر(ان) و مادر(ان)

ges-roj             آقا(يان) وخانم(ها) 

havas    داشتن

indianoj   هندي ها

infanoj  كوذكان      

jam       ديگر، (هم)اكنون

 kies      كه صاحب آن، مال چه‌كسي

matura رسيده

negroj   (مردم) نيجريه

nur       فقط

patrino مادر

patro    پدر

pupo    عروسك

se         اگر

sidas     نشستن

tio        آن

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 3 بهمن1385ساعت 16:34 توسط  Elham  | 

La familio Hansen

 

Sinjoro Hansen estas viro. Sinjorino Hansen estas virino. Karlo estas knabo. Vera estas knabino. Ankaŭ Lisa estas knabino. Vera estas granda kna­bino, sed Lisa estas malgranda knabino. Karlo ne estas malgranda knabo, sed granda knabo. En la familio estas ankaŭ hundo kaj kato. La nomo de la hundo estas Pluto, kaj la nomo de la kato estas Mimi. Mimi estas la kato de Vera, sed Pluto estas la hundo de Karlo.

 

- Kio estas Karlo? - Karlo estas knabo.

- Kio estas Vera? - Vera estas knabino.

- Kio estas Lisa? - Ŝi estas knabiro.

- Kio estas sinjoro Hansen? - Li estas viro.

- Kio estas sinjorino Hansen? - Ŝi estas virino.

- Kio estas Pluto? - Ĝi estas hundo.

- Kio estas Mimi? - Ĝi estas kato.

- Kiu estas vito? - Sinjoro Hansen estas viro.

- Kiu estas virino? - Sinjorino Hansen estas vir­ino.     

- Kiu estas knabo? - Karlo estas knabo.

- Kiu estas granda knabino? - Vera estas gran­da knabino.

- Ĉu Lisa estas granda knabino? - Ne!

- Ĉu Lisa estas granda knabo? - Ne!

- Ĉu Lisa estas malgranda knabo? - Ne, ŝi ne estas malgranda knabo, sed malgranda knabino.

- Ĉu Vera estas granda knabina? - Jes, si estas granda knabino.

- Ĉu s-ino (= sinjorino) Hansen estas kato? - Ne, ŝi ne estas kato, sed virino.

- Ĉu Pluto estas kato? - Ne, ĝi ne estas kato, sed hundo.

- Ĉu Mimi estas katoa? - Jes, Mimi estas kato.

- Ĉu s-ro (= sinjoro) Hansen estas virino? - Ne, li ne estas virino, sed granda viro.

- Kio estas la nomo de la viro? - Ĝi estas s-ro Hansen.

- Kio estas la nomo de la virino? - Ĝi estas s-ino Hansen.

- Kio estas la nomo de la hundo? - Ĝi estas Pluto.

- Kio estas la nomo de la kato? - Ĝi estas Mimi.

- Kio estas la nomo de la malgranda knabino? - Ĝi estas Lisa.

 

Lisa estas malgranda kaj bela knabino. Ankaŭ Vera estas bela knabino. Ili estas du belaj knabinoj. Pluto estas bela hundo. Mimi estas bela kato. Pluto kaj Mimi estas du belaj bestoj. Pluto estas blanka, sed Mimi estas nigra. La koloro de Pluto estas blan­ka. La koloro de Mimi estas nigra. Karlo estas granda kaj forta knabo.

 

forta

- Kia estas Pluto? - Ĝi estas blanka.

- Kia estas Mimi? - Ĝi estas nigra.

- Kia estas Vera? - Ŝi estas granda kaj bela.

- Kia estas Karlo? - Li estas granda kaj forta.

- Kia estas Danlando? - Ĝi estas malgranda.

- Kia estas Kopenhago? - Ĝi estas granda.

- Kia estas Londono? - Ĝi estas granda, tre granda.

- Ĉu ankaŭ Berlino estas tre granda urbo? - Jes, ĝi estas tre, tre granda.

*

Konversacio inter Vera kaj Lisa

 

- Kie loĝas la familio Hansen? - Ĝi loĝas en Ko­penhago.

- Ĉu Kopenhago estas elefanto? - Ne, ĝi ne estas elefanto, sed urbo, la ĉefurbo de Danlando.

- Ĉu Pluto estas besto? - Jes, ĝi estas besto.

- Ĉu ankaŭ Karlo estas besto? - Ne, li ne estas besto, sed homo.

- Ĉu li estas granda kaj forta? - Jes, li estas tre granda kaj tre forta.

- Kia estas la koloro de Pluto? - Ĝi estas blanka.

-Ĉu ankaŭ Mimi estas blanka? - Ne, ĝi ne estas blanka, sed nigra.

- Ĉu ankaŭ tomato estas nigra? - Ne, ĝi ne estas nigra, sed ruĝa.

- Ĉu ankaŭ citrono estas ruĝa? - Ne, ĝi ne estas ruĝa, sed flava.

- Kia estas la koloro de la kafo? - Ĝi estas bru­na, sed la tre forta kafo estas nigra.

- Kia estas la cokolado? - Ĝi estas bruna.

- Lisa, kio estas ruĝa? - La tomato estas ruĝa.

- Kio estas flava? - La citrono estas flava. Ankaŭ la banano estas flava.

- Kio estas nigra? - La forta kafo estas nigra. Sed la ordinara kafo estas bruna. Ankaŭ Mimi estas nigra.

- Kio estas bruna? - La ĉokolado estas bruna. Ankaŭ la cigaro estas bruna. Sed la forta cigaro estas nigra.

- Kia estas la cigaredo? - Ĝi estas blanka kaj bruna. Blanka estas la papero ĉirkaŭ la bruna tabako.

- Kio estas ĉirkaŭ cigaro? - Ĉirkaŭ ĝi estas ta­bako, kaj ankaŭ en ĝi estas tabako.

- Kio estas blanka? - Pluto estas blanka, kaj ankaŭ la papero de la cigaredo estas blanka.

- Kia estas la maro ĉirkaŭ la insulo Capri? -???

- Ĝi estas blua. Kaj kia estas la koloro de la verda salato? - Ha, ha, ĝi estas verda. Ankaŭ la Esperanto­-stelo estas verda. Blua estas la koloro de la maro.

- Kia estas la koloro de la elefanto? - Ĝi estas griza. Ankaŭ multaj katoj estas grizaj.

- Kio estas Pluto kaj Mimi? - Ili estas bestoj.

- Kio estas tomato kaj banano? - Ili estas fruk­toj.

- Kio estas citrono? - Ĝi estas frukto.

- Ĉu ankaŭ Karlo estas frukto? - Ne, li estas homo.

- Ĉu „Heroldo" estas homo? - Ne, ĝi estas gazeto. Ĝi ne estas ordinara gazeto, sed Esperanto-gazeto.

 

 

citrono

 

Ekzerco

 

A)

 

1.       Vera estas _______ .

2.       Karlo ne estas knabino, sed _______.

3.       Lisa estas _______.

4.       S-ro Hansen estas _______.

5.       S-ino Hansen _______ estas viro, sed _______.

6.       Ĉu Pluto estas hundo? Jes, _______ estas hundo.

7.       _______ Mimi estas kato? Jes, ĝi estas _______.

8.       _______ Lisa estas knabo? _______, ŝi _______ estas knabo, _______ knabino.

9.       Pluto kaj Mimi estas _______.

10.   Vera kaj Lisa estas _______.

11.   Citrono kaj tomato estas _______.

12.   La koloro de la elefanto estas _______.

13.   La Esperanto-stelo estas _______.

 

B) Kiu, kio, kia.

 

1.       _______ estas Lisa? Ŝi estas la malgranda knabino.

2.       _______ estas Vera? Si estas la granda knabino.

3.       _______ estas s-ino Hansen? Si estas la virino.

4.       _______ estas la knabo? Li estas Karlo.

5.       _______ estas Pluto? Ĝi estas hundo.

6.       _______ estas Mimi? Ĝi estas kato.

7.       _______ estas tomato? Ĝi estas frukto.

8.       _______ estas ,,Heroldo"? Ĝi estas gazeto.

9.       _______ estas Pluto? Ĝi estas blanka.

10.   _______ estas Mimi? Ĝi estas nigra.

11.   _______ estas la tomato? Ĝi estas ruĝa.

12.   _______ estas la citrono? Ĝi estas flava.

13.   _______ estas la elefanto? Ĝi estas griza.

14.   _______ estas la maro ĉirkaŭ Capri? Ĝi estas blua.

 

C) Li, ŝi, ĝi, ili.

 

1.       Kio estas Karlo? _______ estas knabo.

2.       Kio estas Vera? _______ estas knabino.

3.       Kio estas Pluto? _______ estas hundo.

4.       Kia estas Mimi? _______ estas nigra.

5.       Kia estas la Esperan­to-stelo? _______ estas verda.

6.       Kio estas Vera kaj Lisa? _______ estas knabinoj.

7.       Kio estas Pluto kaj Mimi? _______ estas bestoj.

8.       Kio estas citrono kaj tomato? _______ estas fruktoj.

9.       Ĉu Karlo estas knabo? _______ Jes, li estas knabo.

 

Ĉ)

 

1.       Ĉu Lisa estas knabino?

2.       Ĉu Pluto estas knabo?

3.       Ĉu Mimi estas besto?

4.       Ĉu s-ino Hansen estas kato?

5.       Ĉu s-ro Hansen estas besto?

6.       Kiu estas viro?

7.       Kiu estas knabo?

8.       Kiu estas malgranda knabino?

9.       Kio estas Pluto?

10.   Kia estas Pluto?

11.   Kia estas Mimi?

12.   Kio estas Pluto kaj Mimi?

13.   Kia estas la nigra cigaro?

14.   Kia estas la forta kafo?

15.   Kio estas blua?

16.   Kio estas verda?

17.   Kio estas griza?

18.   Kio estas bruna?

 

Novaj Vortoj

banano

موز

besto

حيوان

blanka

سفيد

blua

آبي

bruna

قهوه اي

cigaredo

سيگار

cigaro

سيگار برگ

ĉirkaŭ

دور،اطراف

citrono

سيگار برگ

ĉokolado

شكلات

ĉu

آيا

elefanto

فيل

flava

زرد

forta

قوي

frukto

ميوه

gazeto

مجله

griza

خاكستري

homo

انسان

hundo

سگ

jes

بله

kafo

قهوه

kato

گربه

kia

چگونه

kiu

چه كسي

knabino

دختر

knabo

پسر

koloro

رنگ

konversacio

مكالمه

li

او (مذكر)

ne

نه

nigra

سياه

ordinara

معمولي

papero

كاغذ

ruĝa

قرمز

sed

ولي

sinjoro

آقا

sinjorino

خانم

stelo

ستاره

ŝi

او(مونث)

tabako

تنباكو

tomato

گوجه فرنگي

tre

زياد

verda

سبز

virino

زن

viro

مرد

+ نوشته شده در  دوشنبه 2 بهمن1385ساعت 16:0 توسط  Elham  | 

Eŭropo estas kontinento. Afriko estas kontinen­to. Eŭropo kaj Afriko estas du (2) kontinentoj. An­kaŭ Ameriko estas kontinento. Eŭropo, Afriko kaj Ameriko estas tri (3) kontinentoj. Ankaŭ Azio kaj Aŭstralio estas kontinentoj. Ekzistas kvin (5) kon­tinentoj: Eŭropo, Afriko, Ameriko, Azio kaj Aŭstra­lio.

Nederlando estas lando. Ankaŭ Belgujo estas lan­do. Nederlando, Belgujo, Germanujo kaj Danlando estas kvar (4) landoj en Eŭropo. Ankaŭ Italujo, Francujo, Polujo kaj Ĉeĥoslovakio estas kvar landoj en Eŭropo.

Berlino estas urbo. Ankaŭ Parizo estas urbo. Ber­lino, Parizo, Kopenhago, Oslo, Stokholmo kaj Lon­dono estas urboj en Eŭropo. Londono estas urbo en Anglujo, Oslo estas urbo en Norvegujo, kaj Stok­holmo estas urbo en Svedujo. Moskvo estas en Sovjet­-Unio.

Sovjet-Unio estas granda lando, Danlando estas malgranda lando. Grandaj landoj estas ankaŭ Franc­ujo, Germanujo kaj Anglujo. Malgrandaj landoj estas ankaŭ Belgujo, Nederlando kaj Irlando. En Islando estas la urbo Reykjavik. La urbo estas mal­granda, kaj ankaŭ la lando estas malgranda.

La granda urbo en Germanujo estas Berlino. La granda urbo en Anglujo estas Londono. Londono estas la ĉefurbo de Anglujo. Parizo estas la ĉefurbo de Francujo. Ankaŭ Oslo estas ĉefurbo. Oslo estas la ĉefurbo de Norvegujo.

 

- Kio estas Afriko? - Afriko estas kontinento.

- Kio estas Australio? - Australio estas kontinento.

- Kio estas Ameriko kaj Eŭropo ? – Ameriko kaj Eŭropo  estas kontinentoj.

- Kio estas Belgujo? - Belgujo estas lando.

- Kio estas Francujo? - Ĝi estas lando.

- Kio estas Anglujo? - Ĝi estas lando.

- Kio estas Berlino? - Ĝi estas urbo.

- Kio estas Madrido? - Ĝi estas urbo.

- Kio estas Kopenhago kaj Oslo? - Ili estas ur­boj.

- Kio estas. Afriko kaj Azio? - Ili estas konti­nentoj.

- Kio estas Anglujo kaj Belgujo? - Ili estas lan­dbj.

- Kie estas Oslo? - Oslo estas en Norvegujo.

- Kie estas Romo? - Ĝi estas en Italujo.

- Kie estas Helsinki? - Ĝi estas en Finnlando.

- Kie estas Stokholmo kaj Malmo? - Ili estas en Svedujo.

- Kie estas Milano kaj Verona?. - Ili estas en Italujo.

- Kie estas Moskvo kaj Stalingrad? - Ili estas en Sovjet-Unio.

- Kie estas la urbo San Francisko? - Ĝi estas en Ameriko, en Norda Ameriko.

- Kie estas la urboj Tokio kaj Hirosimo? - Ili estas en Japanujo.

- Kie estas la lando Japanujo? - Ĝi estas en Azio.

- Kie estas la landoj Argentino kaj Brazilo? - Ili estas en Ameriko, en Suda Ameriko.

 

Italujo estas en Suda Eŭropo , kaj Norvegujo estas en Norda Eŭropo sovjet-Unio estas en Orienta Eŭropo , kaj Hispanujo estas en Okcidenta Eŭropo. La ur­boj Leipzig kaj Dresden estas en Orienta Germanujo. La urboj Bonn kaj Bingen estas en Okcidenta Germanujo. Madrido estas la ĉefurbo de Hispanujo.

Inter Ameriko kaj Eŭropo estas maro, granda ma­ro. Granda maro estas oceano. La nomo de la oceano estas Atlantiko. Inter Afriko kaj Eŭropo  estas alia maro. La nomo de la maro estas Mediteraneo. La nomo de la maro inter Finnlando, Svedujo kaj Germanujo estas Baltika Maro.

En Baltika Maro estas granda insulo. La nomo de la insulo estas Gotlando. La nomo de alia insulo en Baltika Maro estas Bornholm. Ĝi estas dana, Got­lando estas sveda. Korsiko estas franca, Sardinio estas itala. Korsiko kaj Sardinio estas insuloj ĉe Ital­ujo en Mediteraneo. La granda insulo ĉe Anglujo estas Irlando. Madagasko estas la granda insulo ĉe Afriko. Ĉe Norvegujo estas multaj insuloj, grandaj kaj malgrandaj. Ankaŭ inter Svedujo kaj Finnlando estas multaj insuloj.ٍ

En Finnlando estas multaj lagoj. Ankaŭ en Sved­ujo estas multaj lagoj. La grandaj svedaj lagoj estas Vänern kaj Mälaren. Multaj aliaj lagoj estas mal­grandaj. Ankaŭ en Svisujo estas multaj lagoj. La naturo de Svisujo estas bela. Bela estas ankaŭ la naturo de Italujo, la naturo de Francujo kaj la naturo de multaj aliaj landoj en Eŭropo  kaj en aliaj kontinen­toj. Ankaŭ multaj urboj estas belaj, ekzemple Stok­holmo, Amsterdamo, Nice kaj Venezio.

 

- Kio estas inter Eŭropo kaj Afriko?-Inter la kontinentoj Eŭropo  kaj Afriko estas maro.

- Kio estas la nomo de la maro?-La nomo de la maro estas Mediteraneo.

- Kio estas la nomo de la granda insulo en Balltika Maro?-La nomo de la granda insulo en Balltika Maro estas Gotlando.

- Kio estas la nomo de la alia insulo en Baltika Maro?-La nomo de la alia insulo en Baltika Maro estas Bornholm.

- Kie estas Sardinio?-Ĝi estas en Mediteraneo,

- Kio estas la nomo de la granda insulo ĉe Sar­dinio?-La nomo de la granda insulo ĉe Sardinio estas Korsiko.

 

- Kie en Eŭropo  estas multaj lagoj? -En Finnlando, en Svedujo, en Svisujo kaj en Norda Italujo estas multaj lagoj.

- Kio estas la nomo de la ĉefurbo de Svisujo? -La nomo de la ĉefurbo de Svisujo estas Berno.

- Kie en Eŭropo estas la naturo bela? -La na­turo estas bela en Svisujo, Italujo, Aŭstrujo, German­ujo, Ĉeĥoslovakio kaj--kaj-- kaj en multaj; multaj aliaj landoj de Eŭropo . Ankaŭ en aliaj kontinentoj la naturo estas bela.

- Kio estas la nomo de la ĉefurbo de Danlando? -La nomo de la ĉefurbo de Danlando estas Kopenha­go. Ĝi estas granda urbo. Kaj ĝi estas bela urbo. En ĝi loĝas la familio Hansen.

 

Ekzercoj

 

A)

 

1.       Afriko estas            .

2.       Ameriko kaj Eŭropo  estas           .

3.       Ankaŭ Azio kaj Aŭstralio            kontinentoj.

4.       Belg­ujo estas           .

5.       Ankaŭ Svisujo estas          .

6.       Belgujo kaj Svisujo estas          .

7.       Parizo estas granda urbo, Reykjavik estas           urbo.

8.       Parizo estas la            de Francujo.

9.       Lon­dono estas la ĉefurbo           Anglŭo.

10.   Afriko kaj Eŭropo  estas Mediteraneo.

 

B) Kio, Kie.

 

1.       ____estas Afriko? Ĝi estas kontinento.

2.       estas Hel­sinki? Ĝi estas urbo.

3.       estas Jugoslavio? Ĝi estas lando.

4.       estas la nomo de la granda insulo en Norda Eŭropo ? La nomo de la granda insulo en Norda Eŭropo estas Islando.

5.       ______estas la urbo Reykjavik? Ĝi estas en Islando.

6.       estas Moskvo? Ĝi estas en Sovjet-Unio.

7.       en Eŭropo  estas Bulgarujo? Ĝi estas en Suda Eŭropo .

 

C)

 

1.       Kio estas Italujo?

2.       Kio estas Romo?

3.       Kio estas Malaren?

4.       Kio estas Islando?

5.       Kio estas la nomo de la granda insulo en Baltika Maro?

6.       Kio estas la nomo de la lando inter Sovjet-Unio kaj Orienta Germanujo?

7.       Kie estas multaj lagoj?

8.       Kie estas multaj insuloj?

9.       Kie estas Bornholm?

10.   Kie estas Mediteraneo?

11.   Kie estas Oslo?

12.   Kie loĝas la familio Hansen?

 

 

Novaj Vortoj

alia               ديگر            ankaŭ               نيز، همچنين  Atlantiko       آتلانتيك

Baltika         بالتيك          bela                  زيبا               ĉe                  نزديك

ĉefurbo        پايتخت        dana                 هلند             de                  كسره اضافه

du                دو               ekzisti               وجود داشتن   en                  در، درون

esti              بودن            familio               خانواده          franca            فرانسوي

granda         بزرگ           insulo                جزيره            inter              بين

itala             ايتاليا           kaj                    و (حرف ربط)   kontinento     قاره

kvar             چهار            kvin                  پنج               la                   حرف تعريف

lago             درياچه         lando                كشور            leciono           درس

loĝi  سكونت داشتن         malgranda   كوچك                 maro        دريا

Maro            دريا             Mediteraneo    مديترانه         multaj            تعداد زيادي

nomo           نام              norda               شمال           oceano          اقيانوس

okcidenta    غرب            orienta             شرق            paĝo              صفحه

suda            جنوب          sveda               سوئدي         tri                  سه

unu              يك              urbo                 شهر                                  

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 بهمن1385ساعت 13:10 توسط  Elham  | 

جواب تمرینها را به پست الکترونیکی من اگر توانستم تصحیح میکنم ولی قول نمی دهم.

zamenhof59@yahoo.com

+ نوشته شده در  دوشنبه 25 دی1385ساعت 16:59 توسط  Elham  | 

اجزایي که می‌تواند در ساختن كلمات پايانه‌دار مورد استفاده قرار گیرد، عبارت است از: پایانه‌ها، ریشه‌ها، آوندها (شامل پیشوندها و پسوندها) و کلمات تک‌ایستا. مجموعه‌ی پایانه‌ها را در هر کلمه پایانگان می‌نامیم و بقیه‌ی اجزای کلمه را ریشگان می‌خوانیم.

 

(پایانگان) + {ریشگان} = کلمه‌ی پایانه‌دار

{پایانه‌(ها)} + {(پسوند(ها) + ریشه(ها) + تک‌ایستا(ها) + پیشوند(ها)} = کلمه‌ی پایانه‌دار

1.     ريشه‌ها Radikoj

ريشه چنان‌چه همراه با پايانه‌اي بيايد، كلمه را مي‌سازد، و هيچ گاه به تنهايي – بدون پايانه – نمي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد، چرا كه ريشه فقط دربردارنده‌ي يك مفهوم و معني كلي است، و اين فقط پايانه است كه مشخص‌كننده‌ي هويت دستوري كلمه است ، مثل كلمه‌ي granda (بزرگ) كه در آن grand- ريشه، و ―aپايانه‌ي صفت است. كلمات زیر فقط بخش کوچکی از واژه‌هایی است که می‌توان با ریشه‌ی کلمه‌ی grand- ساخت:

كوچك

mal.granda

بزرگ، عظیم

granda

باعظمت

grande

غول‌آسا، بسیار بزرگ

grand.ega

کوچکی، خُردی

mal.grand.eco

بزرگی، عظمت

grand.eco

بزرگ شدن

grand.iĝi

بزرگ کردن

grand.igi

بزرگ خواهد بود

grandos

بزرگ بودن

grandi

کمی بزرگ

grand.eta

بزرگ سازی

grand.ig.ado

کوچک شد

mal.grand.iĝis

دوباره بزرگ شدن

re.grand.iĝi

 

 

2.     پايانه‌ها Finaĵoj

تعداد پايانه‌ها، يازده عدد است، و عمل‌كرد آن‌ها مشخص‌كردن هويت دستوري كلمات است، به‌عبارت دیگر، ویژگی‌های صرفی و نحوی – و یا تجزیه‌ای و ترکیبیِ – واژه ها توسط پایانه‌ها تعیین می‌گردد و به راحتی قابل بازشناختن است. به‌عنوان مثال، كلمه‌ي granda صفت است، چون به‌همراه پايانه‌ي صفت (―a) آمده است، و كلمه‌ي grando (بزرگي، عظمت) اسم است، چرا‌كه با پايانه‌ي اسم (―o) آمده است، و نیز grandon اسمی است که مفعول واقع شده است چون همراه با پایانه‌ی اسم (―o) و پایانه‌ی مفعولی (─n) آمده است. همین‌طورکه مشاهده می‌شود، وجود این‌گونه پایانه‌ها در زبان اسپرانتو، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این زبان است که آن‌را تا حد غیرقابل‌باوری منطقی، آسان، منعطف و با قدرت ساخته است.

3.     پسوندها Sufiksoj

پسوند، آوند و جزءكلمه‌اي است كه پس از ريشه، و قبل از پايانه قرار مي‌گيرد، و در اسپرانتو بر دو نوع است:

1- پسوند دستوري (participo)، مانند –ant-، که پسوند حالتِ فاعلي زمان حال است

2- پسوند معنايي (sufikso)، مانند –ar-، که پسوند اسم جمع است و بیشتر "هویت معنائيِ" واژه‌ي مربوطه را تغيير مي‌دهد. تعداد این پسوندها به‌مراتب بیشتر از پسوندهای دستوری است.

 

4.     پيشوندها Prefiksoj

پيشوند، جزء‌كلمه‌اي است كه پيش از ريشه قرار مي‌گيرد و معني ريشه را قدری متفاوت و دگرگون مي‌سازد و در تعيين هويت دستوري كلمه، یا ویژگی‌های صرفی و نحوی – یا تجزیه و ترکیبیِ - آن نقشي ندارد، همانند پيشوندِ mal―- كه براي ساختن متضادِ کلمات – از انواع مختلف اسم و صفت و قید گرفته تا اقسام گوناگون فعل - به‌کار می‌رود، مثل:

كوچك

malgranda

بزرگ

granda

کوچکی، خُردی

malgrando

بزرگی، عظمت

grando

بازکردن

malfermi

بستن

fermi

سرد است

malvarmas

گرم است

varmas

 

5.    کلمات تک‌ایستا

کلمه‌ی تک‌ایستا، واژه‌ای است که بدون داشتن پایانه، دارای هویت دستوری است (حرفِ تعریف، حرفِ اضافه یا ... است) و می‌تواند بدون پایانه هم در جملات به‌کار رود. انواع هشت‌گانه‌ی کلمات تک‌ایستا عبارت است از: حرف تعریف، ضمایر، اعداد، حروفِ اضافه، قیدهای تک‌ایستا، همبسته‌ها، حروف ربط و آواها (اصوات).

حرف تعريف

تنها حرف تعريف در زبان اسپرانتو، حرف تعريفِ معينِ la است و قبل از هر اسمي كه بيايد، آن را معرفه، معين يا مشخص مي‌كند، و چنان‌چه اسمی بدون آن بیاید، نکره، نامعین یا نامشخص است.حرف تعریف la بدون هیچ تغییری برای اسامی مفرد و جمع به‌کار برده می‌شود. در مورد اسامی مذکر و مونث نیز چنین است.طبق قاعده‌ی شانزدهم از قواعد شانزده‌گانه‌ی زبان اسپرانتو ، تنها حرف دیگری که در زبان اسپرانتو می‌تواند حذف شود، حرف a در حرف تعریف la و نوشتنِ آن به‌صورتِ l’ است.

ضماير

ضمير كلمه‌اي است كه يا جانشين اسم است

اعداد

عدد، همان‌طور كه مي‌دانيم، بيان‌گر كميت ( چندي) و يا رابطه‌اي كمي است.

حروف اضافه

حروف اضافه كلماتي است که نسبت ميان دو كلمه را بيان مي‌كند، به‌طوري‌كه كلمه‌اي كه پس از آن قرار مي‌گيرد، متمم یا وابسته‌ی كلمه‌ي قبلي آن می‌شود

قيدهاي تك‌ايستا

اين كلمات 32 گانه، به خودي خود و بدون داشتن پايانه‌ي ―e ، قيد هستند..

هم‌بسته‌ها

هم‌بسته‌ها، كلماتي تك‌ايستا است كه مابين آن‌ها هم‌بستگي‌هاي خاصي، از قبيل كميت، كيفيت، زمان، مكان، و غيره وجود دارد.

حروف‌ربط

حرف‌ربط كلمه‌اي است كه دو عبارت يا دو كلمه را به يك‌ديگر ربط و پيوند مي‌دهد. در اسپرانتو، حروف‌ربط به دو نوع تقسيم مي‌شود كه عبارت است از:

1- حروف‌ربط پيوند‌زا (konjunkcioj) شامل حروفي كه دو يا چند کلمه یا عبارت با طبيعت و كاركرد مشابه را به‌هم پيوند مي‌دهد، مثل حروف "و" (kaj ) و "يا" ().

2- حروف‌رابط بستگي زا (subjunkcioj) مشتمل بر حروفي‌كه یک عبارت را تحت وابستگي و تأثير جمله يا عبارت ديگري قرار مي‌دهد، مانند "كه" (ke) و "اگر" (se).

آواها (اصوات)

1- آواها یا اصوات مربوط به انسان‌ها 2- صداواژه‌های حیوانات و 3- صداواژه‌های اشیا و دیگر پدیده‌ها.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 13 دی1385ساعت 14:43 توسط  Elham  |